جلسه ششم 12/8/92
جرائم علیه اموال و مالکیت
سوال : جرم خیانت در امانت را شرح دهید عناصر تشکیل دهنده آنرا نام برده و هریک را توضیح دهید و میزان مجازات آنرا بیان کنید؟
خیانت در امانت در ق.م. اسلامی مصوب 1375 طی دو ماده قانونی جداگانه و تحت عناوین
الف : جرم سوء استفاده از سفید مهر یا سفید امضاء
ب : جرم خیانت در امانت اموال
بیان شده است . واژه خیانت در لغت بمعنای فریب و نیرنگ زدن به شخص دیگر می باشد ودر اصطلاح حقوقی خیانت در عهد و پیمان و یا وفا نکردن به عهد و پیمان را خیانت گویند بنابراین در خیانت در امانت امین یا نگهدارنده مال به عهدی که با امانت گذار برای نگهداری آن مال بسته است به عهد خود وفا نمیکند
عقد امانت ممکن است کتبی باشد یا شفاهی و در حقوق مدنی یکی از عقود معین می باشد که شخص امین در صورت تعدی و تفریط ضامن می باشد در حقوق تجارت اصل بر ضامن بودن متصدی حمل و نقل می باشد در حقوق مدنی متصدی حمل و نقل هنگامی ضامن است که تعدی یا تفریط نموده باشد
جرم سوء استفاده از سفید  مهر یا سفید امضاء عبارت است از اینکه شخصی از سفید مهر یا نامه سفید امضائی که به او سپرده شده یا به هر طریقی بدست آورده سوء استفاده نماید و آنرا به ضرر صاحب امضاء یا مهر استفاده نموده اعم از اینکه استفاده به نفع خود یا نفع شخص ثالثی باشد .
عنصر قانونی جرم : ماده 673 ق.م اسلامی
عنصر مادی : عبارت است از بدست آوردن یا تحصیل سفید امضا یا سفید مهر و عدم استرداد به صاحب آن و استفاده از سفید مهر یا سفید امضاءبه ضرر شخص امضاء کننده یامهرکننده
عنصر روانی : این جرم از جرائم عمدی می باشد یعنی مرتکب جرم دارای اراده ارتکاب بوده و عمل و رفتار او بصورت ارادی می باشد و از روی اجبار نبوده همچنین مرتکب جرم دارای سوء نیت یا قصد مجرمانه می باشد یعنی شخص رفتار مجرمانه ای را با آگاهی از نتیجه آن انجام می دهد همچنین مرتکب جرم دارای سوء نیت خاص می باشد یعنی مرتکب جرم از وضعیت طرف یا مواردی که نسبت به شخص مقابل وجود دارد مطلع باشد بنابراین اگر سفید مهر یا سفید امضائی به شخص معین برای انجام کار خاصی داده شود و آن شخص با وجود علم به اصل قضیه خلاف عمل مورد انتظار رفتار کند جرم مذکور تحقق یافته است در پرونده کلاسه ...شعبه 1004 دادگاه عمومی جزائی تهران شخص الف که ضرورت داشته به خارج از کشور مسافرت نماید نامه ای را که فقط در زیر آن امضاء شده است به منظور امور مربوط به شهرداری و ادارات تحویل شریک خود بنام شخص می دهد بعد از مدتی شخص ب به استناد نوشته ای که متن آنرا در بالای امضاء قرار داده است ادعای مالکیت سه دانگ شریک را می نماید و مدعی است به استناد نوشته مذکور شخص الف سه دانگ مالکیت خود را فروخته است میزان مجازات عبارت است از یک تا سه سال حبس درجه 5
سوال : شخصی که از سفید امضاء یا سفید مهر دیگری استفاده نموده آیا علاوه بر جرم مذکور مرتکب جرم جعل و استفاده از سند مجعول شده است؟
تعدد معنوی عبارت است از اینکه فعل واحدی دارای عناوین متعدده جرم باشد بعبارت دیگر فعل ارتکابی را می توان دو گونه جرم مستقل بشمار آورد برخی از حقوقدانان عقیده دارند در خصوص سوال مذکور صرفا جرم سوء استفاده از سفید امضاء محقق شده است
تعریف جرم خیانت در امانت اموال : هر گاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته هائی از قبیل سفته و چک و قبض اموال و نظایر آن بعنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی اجرت به شخصی داده شود و بنابراین بوده که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء یا اموال نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید جرم خیانت در امانت اموال محقق شده است .
اموال در حقوق مدنی تعریف شده و تقسیم بندی آن بیان شده .
اموال نامشروع و غیر قانونی مانند مواد مخدر ، گوشت خوک ، مشروبات الکلی که اساسا از حیث قانونی به لحاظ حرام بودن آنها مالیت ندارد و حمل یا نگهداری آن مخالف نظم عمومی می باشد لذا امانت گذاشتن آن فاقد موضوعیت می باشد مگر اینکه امانت گذار و امانت گیرنده هر دو از اقلیتهای دینی بوده که در اینصورت می توانند عنوان خیانت در امانت پیدا کرده و مشمول ماده 674 ق.م. اسلامی است .
سوال : اگر مسئولین صندوقهای مالی یا قرض الحسنه که پول اشخاص را نگهداری می کنند از مصوبات شورای پول و اعتبار بانک مرکزی تخلف نمایند و اموال را در جای دیگری سرمایه گذاری نمایند آیا جرم خیانت در امانت محقق یافته یا خیر ؟
در صورتیکه مسئولان این قبیل صندوقها یا موسسات پول و اموال را بضرر صاحبان سپرده ها یا به نفع خود تصاحب کرده یا تلف یا مفقود نموده باشند عنوان خیانت در امانت را دارد و الا مشمول این عنوان مجرمانه نمی باشد.


جلسه هفتم 19/8/92


جرم چک پرداخت نشدنی یا جرم چک بلا محل: یکی از جرائم علیه اموال و مالکیت

چک ← یک سند تجاری است . سند رسمی نیست ، سند لازم الاجرا است یعنی اداره ثبت اجرائیه صادر میکند
دارنده چک بلا محل برای وصول چک میتواند به یکی از سه شیوه زیر علیه صادر کننده طرح دعوی کند
1 – کیفری با شرایط خود
2 – حقوقی ( دادخواست مطالبه وجه چک و ...)
3 – از طریق اجرای ثبت و تقاضای صدور اجرائیه
تعریف جرم چک پرداخت نشدنی : عبارت است از صدور چک به نحوه غیر قابل پرداخت و چک صادره عهده یکی از بانکها و تسلیم آن به شخص دیگر یا غیر قابل پرداخت نمودن چک صادره به یکی از وسایل پیش بینی شده در قانون
سوال : انواع چک در قانون صدور چک را نام برده و هر یک را بطور مختصر و مفید تعریف کنید؟
چک عادی – چک تائید شده – چک تضمین شده – چک مسافرتی
تعریف چک عادی : چکی است که اشخاص اعم از حقیقی و یا حقوقی عهده ی بانکها بحساب عادی خود صادر و دارنده آن چک تضمینی جزء اعتبار صادر کننده آن ندارد بعبارت دیگر اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی در یکی از بانکها حساب جاری افتتاح می نمایند دسته چک از بانک دریافت می نمایند و با صدور چک از دسته چک خود در واقع به بانک محال علیه دستور می دهند که وجه چک را از حسابی که قبلا افتتاح نموده اند و در آن حساب اعتبار یا وجه نقد دارد ، پرداخت شود چنانچه چک صادره محل داشته باشد بنابراین صادر کننده چک می بایست در بانک مربوطه موجودی کافی یا اعتبار کافی برای پرداخت وجه چک داشته باشند و چک صادره نیز مطابق مقررات قانونی تنظیم شده و اشکال یا منعی برای پرداخت وجه آن وجود نداشته باشد در اینصورت بانک محال علیه نسبت به پرداخت وجه چک اقدام می نماید.
سوال : اقسام چک پرداخت نشدنی را بیان کنید؟
در ماده 13 قانون صدور چک صدور چهار چک را ممنوع اعلام کرده است که عبارتنداز :
بند یک: چک وعده دار
بند ب: چک سفید امضاء
بند چ: چک مشروط
بندج: چک تضمینی ( تضمین تخلیه )
توضیح چک مشروط: عبارت است از چکی که وصول آن منوط به تحقق شرطی شده باشد مانند آنکه ( به شرط تنظیم سند رسمی آپارتمان پلاک ثبتی....)
تعریف چک تضمینی : هرگاه (بدون قید در متن چک ) ثابت شود که چک صادره بابت تضمین تخلیه ملک استیجاری بابت تضمین انجام معامله بوده ، در صورتی که چک به تاریخ روز صادر شده باشد و چهار مورد فوق در خصوص چک صادره وجود نداشته باشد در اینصورت چک صادره دارای وصف کیفری می باشد بنابراین صدور چک های وعده دار ، چکهای سفید امضاء ، چکهای مشروط و یا چکهای تضمینی که طبق قانون ممنوع می باشد ولیکن از آنجائی که قانونگذار برای چنین عملی مجازات تعیین ننموده و عمل ارتکابی را جرم قلمداد ننموده است بنابراین رفتار ارتکابی جرم محسوب نمی شود.
سوال : عناصر تشکیل دهنده صدور چک بلا محل یا جرم چک پرداخت نشدنی را نام برده و هر یک را شرح دهید؟
عنصر قانونی که عبارت است از مواد 3 و 7 و 10 قانون صدور چک مصوب 1372 با اصلاحات بعدی مصوب 1382
عنصر مادی جرم چک پرداخت نشده به شرح ذیل می باشد:
1 – نحوه ارتکاب جرم که مستلزم فعل مادی مثبت شامل صدور و تسلیم ارادی چک بنحوی که منتهی به پرداخت وجه آن نشود.
2 – وسائل ارتکاب جرم اعم از اینکه وسایلی که قبل از صدور چک یا در حین تسلیم ارادی چک غیر قابل پرداخت شدن آن میشود مانند صدور چک مخدوش و چک تحریف شده و چک بی محل فاقد موجودی یا چکی که دارای کسری موجودی می باشد همچنین ممکن است با وسایلی که بعد از تسلیم ارادی چک ، صادر کننده پرداخت وجه چک را غیر ممکن سازد بعد از صدور چک مانند خارج نمودن وجه چک از بانک و یا دستور عدم پرداخت به بانک محال علیه ( مثلا خیانت در امانت شده یا چکش را گم کرده و یا دزدیده اند یا مسدود نمودن حساب بانکی
3 – از جمله اجزای تشکیل دهنده عنصر مادی جرم چک بلامحل عبارت است از اینکه صادر کننده به نحوی رفتار نماید که در نهایت پرداخت وجه چک از بانک محال علیه غیر ممکن شود بنابراین موارد فوق به صورت تمثیلی می باشد .
عنصر روانی ( معنوی ) جرم پرداخت نشدنی ( چک بلا محل )
در این خصوص دو نظریه وجود دارد برخی از حقوقدانان عقیده دارند که جرم صدور چک پرداخت نشدنی از جرائم مادی محض می باشد احراز سوء نیت یا تقصیر جزائی لزومی ندارد نمی باشد لذا به مجرد اینکه چک صادر غیر قابل پرداخت باشد با رعایت مواد 3 و مواد 7قانون صدور چک جرم مذکور محقق  می یابد و توسط دارنده آن قابل تعقیب کیفری و توسط دادگاه قابل مجازات می باشد.
برخی از حقوقدانان عقیده دارند که جرم چک نیز مانند سایر جرائم دارای عنصر روانی بوده و از جمله جرائم ارادی و عمدی می باشد ولیکن سوء نیت مرتکب مفروض می باشد بنابراین صادر کننده چک دارای اراده ارتکاب و قصد مجرمانه یا سوء نیت می باشد.
سوال : مجازات یا ضمانت اجرای کیفری جرم صدور چک پرداخت نشدنی ( چک بلا محل) را بیان کنید؟
قانونگذار بر اساس مبلغ چک سری مجازات برای صادر کننده چک بلامحل تعیین نموده است که عبارت است از :
بند الف: هر گاه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از 10 میلیون ریال باشد حبس حداکثر 6 ماه می باشد
بند ب: چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از 10 میلیون ریال تا 50 میلیون ریال باشد 6 ماه تا یک سال حبس
بند ج: چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از 50 میلیون ریال بیشتر باشد مجازات حبس از یک تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال

همچنین هر شخصی با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک نماید عمل او در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و به حداکثر مجازات مندرج در ماده 7 ( یعنی 2 سال ) و محرومیت از داشتن دسته چک بمدت 2 سال محکوم خواهد شد و این مجازات قابل تعلیق نمی باشد.


جلسه هشتم 26/8/92


جرم چک پرداخت نشدنی (بلامحل)
هر گاه چک پس از برگشت به دیگری منتقل شود.
سوال : شرایط و نحوه شکایت در جرم چک پرداخت نشدنی را شرح دهید ؟ وظایف دارنده چک را بیان کنید؟
فقط شخص دارنده چک یعنی شخصی که اولین بار چک را به بانک ارائه و گواهی عدم پرداخت بنام او صادر شده است با رعایت شرایط قانونی حق شکایت کیفری دارد در صورتی که دارنده چک بخواهد چک را بوسیله شخص دیگری به نمایندگی از طرف وی وصول کند حق شکایت کیفری محفوظ می باشد و در غیر اینصورت باید هویت و نشانی خود را با تصریح به نمایندگی شخص مربوطه به عدم پرداخت به نام صاحب چک صادر می نماید.
هر گاه دارنده اولیه چک پس از اخذ گواهی عدم پرداخت  از بانک مربوطه ، چک مذکور را به شخص ثالثی واگذار نماید حق شکایت کیفری او از بین می رود در عرف بازار غالبا دارنده چک به شخص ما قبل مراجعه و وجه چک را دریافت می نماید و پرداخت کننده وجه چک که دارنده اولیه بوده مبادرت به طرح شکایت کیفری می نماید در اینصورت مراجع قضائی  مبادرت به صدور قرار موقوفی تعقیب ( با قرار منع تعقیب ) می نماید.
بنابراین شاکی شخصی است که برای اولین بار چک را به بانک ارائه و گواهی عدم پرداخت وجه چک را دریافت نماید بنابراین شخص ثالث حق شکایت کیفری او از بین می رود.
مدت زمان طرح شکایت کیفری؟
دارنده چک می بایست ظرف مدت شش ماه از تاریخ صدور چک ( سررسید ) به بانک مربوطه مراجعه و نسبت به اخذ گواهی عدم پرداخت اقدام نماید (180 روز) همچنین ظرف مدت شش ماه (180 روز ) از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت نسبت به طرح شکایت کیفری اقدام نماید در غیر اینصورت حق شکایت کیفری از بین می رود.
مثال : چک 1/7/92 تاریخ سررسید
1/1/93 حق مراجعه به بانک
چک وعده دارد و دارای تعقیب کیفری نیست
بطور مثال تاریخ سررسید چک عبارت است از 1/7/92 دارنده چک ظرف شش ماه حق دارد ( تکلیف دارد برای شکایت کیفری ) به بانک مربوطه مراجعه و گواهی عدم پرداخت چک را دریافت نماید از روزی که گواهی عدم پرداخت را دریافت نموده (1/7/92 ) وظیفه دارد نسبت به طرح شکایت کیفری اقدام نماید در صورتی که دارنده چک خارج از مواعد مذکور نسبت به طرح دعوای کیفری اقدام نماید مرجع قضائی ( دادسرا یا دادگاه جزائی ) به لحاظ مرور زمان مبادرت به صدور قرار موقوفه تعقیب می نماید.
سوال : آثار گذشت شاکی خصوصی در جرم چک پرداخت نشدنی را شرح دهید؟
آثار گذشت شاکی ←قبل از صدور حکم قطعی ←قرار موقوفی تعقیب
                            ↓بعد از صدور حکم قطعی ←قرار موقوف الاجرا ماندن اجرای حکم
در قانون فعلی ←پرونده مختومه می شود ←اقامه دعوی یا طرح شکایت بستگی بنظر شاکی دارد ( جرم از جرائم قابل گذشت )
در قانون سابق ←قبل از صدور حکم قطعی ←موقوفی تعقیب
                     ↓بعد از صدور حکم قطعی ←مجازات 12/1 وجه چک یا ( کسر موجودی وجه چک )بعنوان جزای نقدی در حق صندوق دولت
جرم چک پرداخت نشدنی ( چک بلامحل) از جرائم قابل گذشت می باشد بنابراین امروزه هر گاه شاکی خصوصی در هر یک از مراحل رسیدگی اعم از مرحله تعقیب جزائی یا تحقیقات مقدماتی یا دادرسی یا اجرای حکم اعلام گذشت نماید پرونده کیفری با صدور قرار موقوفی تعقیب ( یا قرار موقوف الاجرا ماندن اجرای حکم ) پرونده مختومه خواهد شد.
سوال : وظایف مراجعه بانکی ( بانکها ) در خصوص چک بلامحل یا پرداخت نشدنی را شرح دهید؟
هر گاه شخص دارنده چک به بانک مربوطه مراجعه و بنا به دلایلی از جمله فقدان موجودی یا کسری موجودی ... چک مربوطه قابل پرداخت نباشد مقامات بانک مربوطه وظیفه دارند :
1 – نسبت به احراز هویت دارنده چک یعنی اولین شخصی که چک را به بانک ارائه نموده اقدام نمایند
2 – گواهی عدم پرداخت صادر نمایند و دلایل آن را تصریح نمایند
( گواهی عدم پرداخت فرم چاپی است که دلایل آن بصورت پیش فرض نوشته شده و کارمند مربوطه قسمت مربوط را علامت می زند )
3 – در صورتی که چک از طریق نماینده دارنده آن به بانک ارائه شده باشد بانک موظف است مراتب را تسریع و گواهی نماید.
( البته در صورتی که چک دارای موجودی و قابل پرداخت باشد بانک نسبت به پرداخت وجه چک اقدام و این موضوع خارج از بحث جرم چک پرداخت نشدنی می باشد.)
سوال : وظایف مقامات قضائی در خصوص چک بلامحل را شرح دهید؟
1 – شکایت شاکی : ( دلایل : کارت ملی + تصویر مصدق چک برگشتی + تصویر مصدق گواهی عدم پرداخت )
2 – دستور تحقیقات مقدماتی توسط مقامات قضائی دادسرای عمومی ←ارجاع به کلانتری مربوطه
                                                                                                         ↓ارجاع به شعبه دادیاری یا بازپرسی
3 – صادر کننده چک ( متهم) ←حضور پیدا میکند ←دفاع میکند←اگر دفاعیات مقرون به صحت نباشد←تفهیم اتهام
                                                                                                                                                               ↓
شرح : دارنده چک پس از برگشت زدن و اخذ گواهی نامه عدم پرداخت از بانک محال علیه مبادرت به شکایت کیفری می نمایدو می بایست مدت زمانهای مربوطه رعایت شده باشد در اینصورت مقامات قضائی (دادسرا ) وظیفه دارند :
1 – نسبت به دستور انجام تحقیقات مقدماتی و اخطار متهم ( اخطار صادر کننده چک ) اقدام نمایند و تاریخ ابلاغ احضاریه تا تاریخ احضار نباید کمتر از پنج روز باشد.
2 – در صورت مراجعه متهم مقامات قضائی می بایست نسبت به تفهیم اتهام به متهم اقدام نموده و قرار تامین کیفری صادر و تامین مناسب ( وثیقه ، کفالت ، وجه الضمان نقدی ) اخذ نمایند و الا به دلیل عجز از تودیع تامین مناسب ، متهم بازداشت می شود
3 – در صورتی که شاکی خصوصی تقاضای صدور قرار تامین خواسته نماید مرجع کیفری مکلف است نسبت به صدور قرار تامین خواسته معادل وجه چک اقدام نماید و در اینصورت شاکی ( دارنده چک ) می تواند نسبت به توقیف اموال صادر کننده چک اقدام نماید ( البته در صورتی که وجه چک در بانک تامین نشده باشد )
4 – در صورتی که پرونده منجر به صدور قرار مجرمیت و کیفر خواست شود پرونده از دادسرا به دادگاه عمومی جزائی ارسال و پس از ثبت پرونده و تعیین شعبه نهایتا دادگاه وقت رسیدگی تعیین و طرفین ( شاکی و متهم ) را برای جلسه دادرسی دعوت می نمایند.
نکته : با توجه به اینکه صادر کننده چک در هنگام افتتاح حساب نشانی خود را به بانک اعلام نموده لذا نیازی به دعوت متهم از طریق نشر آگهی نمی باشد در صورتی که در بسیاری از جرائم یا دعاوی هر گاه متهم یا خوانده در نشانی مربوطه شناخته نشوند دادگاه می بایست متهم یا خوانده از طرق نشر آگهی دعوت نماید تا جلسه دادگاه رسمیت داشته باشد .
5 – در صورتی که متهم در جلسه رسیدگی دادگاه حاضر یا لایحه ارسال یا اخطاریه به صورت واقعی ابلاغ شده باشد ( ابلاغ واقعی ) رای دادگاه حضوری خواهد بود در غیر اینصورت دادگاه به رسیدگی ادامه و حکم صادره غیابی خواهد بود.
مسئولیت جزائی صادر کنندگان متعدد یک برگ چک پرداخت نشدنی ( حساب مشترک )

در صورتی که چک از حساب مشترک اشخاص متعدد صادر شود در صورت بلامحل بودن یا برگشت خوردن چک کلیه امضاکنندگان چک دارای مسئولیت جزائی بوده و بعنوان شریک جرم محسوب و مجازات هر یک از امضا کنندگان ( صادر کنندگان ) مجازات فاعل مستقل خواهد بود ( یعنی اگر مجازات 2 سال حبس باشد برای هر کدام از صادر کنندگان دو سال حبس می باشد.


جلسه نهم 3/9/92


مسئله : شخص الف در خصوص معامله تجاری که با شخص (ب ) داشته است بابت کالاهای فروخته شده یک قطعه چک به مبلغ 100 دلار ( یا هرنوع ارز خارجی دیگر )عهده بانک صادرات شعبه دبی دریافت نموده است با توجه به بلامحل بودن چک صادره و گواهی عدم پرداخت بانک محال علیه دارنده چک برگشتی چه اقداماتی می تواند انجام دهد

بند 1 – آیا دارنده چک حق شکایت کیفری دارد یا خیر ؟ در صورت مثبت بودن این امر در کدام کشور حق شکایت کیفری را دارد؟ قانون صالح به رسیدگی قانون کدام کشور می باشد؟
بند2 – در صورتی که (شما بعنوان مشاور حقوقی ) دارنده چک قصد مطالبه وجه چک را داشته باشید و بخواهید بدون مراجعه به دادگاه درخواست توقیف اموال صادر کننده چک را داشته باشید چه اقدامی انجام میدهید؟
بند3-  در صورتی که صرفا بمنظور وصول وجه چک قصد اقامه دعوای حقوقی را داشته باشید دادگاه صالح به رسیدگی و قانون حاکم بر دعوا را مشخص کنید؟
سوال :جرم تخریب را تعریف کنید و عناصر تشکیل دهنده آنرا نام برده و بطور مختصر و مفید شرح دهید؟
جرم تخریب عبارت است از صدمه زدن یا لطمه زدن به اموال دیگری اعم از مال منقول یل غیر منقول ، مال مفروض یا مال مشاع به قصد اضرار به غیر یا جلب منافع غیر مجاز همراه با سوء نیت به عبارت دیگر تخریب شامل وارد ساختن عمدی صدمه یا لطمه بر تمامیت فیزیکی شی یا مال  دیگری البته بطور استثنائی در برخی موارد صدمه زدن به اموال دیگری چنانچه همراه با تقصیر جزائی ( غیر عمدی) باشد رفتار ارتکابی بعنوان جرم تخریب محسوب می شود.
عنصر قانونی : ماده 675 ق. م. اسلامی  که مقرر داشته است
" هر کس عمدا عمارت یا بنا یا کشتی یا هواپیما یا کارخانه یا انبار و بطور کلی هر محل مسکونی  یا برای سکنی یا جنگل یا خرمن یا هر نوع محصول زراعی یا اشجار یا مزارع یا باغهای متعلق به دیگری را آتش بزند به حبس از دو تا پنج سال محکوم می شود.
عنصر مادی جرم تخریب : عبارت است از صدمه زدن یا از بین بردن اشیاء متعلق به دیگری اعم از منقول یا غیر منقول که اجزای تشکیل دهنده عنصر مادی عبارتند از بند یک : رفتار مرتکب :در جرم تخریب و سایر جرائم علیه اموال و مالکیت مستلزم ارتکاب فعل مثبت مادی می باشد .
در تخریب ممکن است فعل مثبت بطور مستیقم واقع شود مانند شکستن شیشه اتومبیل دیگری ممکن است فعل مثبت به صورت غیر مستقیم انجام شود مانند قطع و جلوگیری از جریان آبی که باعث خشکاندن محصولات کشاورزی یا اشجار می گردد.
بند 2- موضوع جرم تخریب عبارت است از سه گروه زیر بند الف : گروه اموال  بند ب : گروه اشیاء بند ج: اسناد
اموال اعم از اموال منقول و غیر منقول که البته تقسیم بندی اموال به اعتبار مالک شامل اموال شخصی ، اموال دولتی و اموال عمومی تقسیم می شوند و اسناد نیز به اسناد رسمی و اسناد عادی تقسیم می شود .
قانونگذار کلیه اشیاء و اموال و اسناد را تحت حمایت کیفری جرم تخریب قرار داده است هر چند برخی اشیاء از نظر عمومی ارزش مالی یا اقتصادی نداشته باشد البته ممنوعیت تخریب و اتلاف اسناد در مواد 681 و 682 ق. م.اسلامی مصوب 1375 مورد قانونگذاری قرار گرفته است
سوال : هر گاه یکی از طرفین دعوا نسخه اظهار نامه یا اخطاریه دعوت جهت شرکت در جلسه رسیدگی با دادنامه ابلاغ مربوط انجام شده یا رفتار ارتکابی به عنوان عمل مجرمانه محسوب می شود یا خیر ؟ در صورت مثبت عنوان مجرمانه و عناصر تشکیل دهنده آن جرم را شرح دهید؟
بند 3 – ورود ضرر : در جرائم عیه اموال و مالکیت از جمله جرم تخریب ورود ضرر شرط تحقق جرم است ضرر و زیان ممکن است مادی ، معنوی یا منافع ممکن الوصول باشد
بند 4- تعلق مال به دیگری: یکی دیگر از اجزاء تشکیل دهنده عنصر مادی جرم تخریب عبارت است از اینکه مال موضوع تخریب متعلق به دیگری باشد اعم از آنکه به صورت مشاعی باشد یا بصورت کامل یا شش دانگ
بند5 – وسیله ارتکاب جرم تخریب : تخریب اموال متعلق به دیگری با هر وسیله ای که انجام شود جرم مستوجب مجازات است بنابراین در جرم تخریب به کار بردن یا بکار گرفتن وسیله خاصی شرط تحقق جرم نیست ولیکن در برخی موارد وسیله بکار رفته در تشدید مجازات مرتکب موثر است چنانچه صدمه زدن به اموال دیگری با مواد آتش زا یا از طریق ایجاد حریق باشد مجازات تشدید می گردد. ماده 676 و 678 در خصوص تخریب اشیاء منقول متعلق به دیگری و همچنین در خصوص بکار گیری مواد منفجره میزان مجازات را تشدید نموده است ملاحظه می شود مجازات حبس از شش ماه تا  سه سال به دو تا پنج سال تغییر یا تشدید یافته است .
سوال : تخریب مال مشاع را شرح دهید؟
مواد 582 و 589 ق.م بحث شرکت مدنی را مطرح نموده است و هیات عمومی دیوان عالی کشور در رای وحدت رویه شماره 10 مورخه 21/7/1355 بیان میدارد  بطوری که از اطلاق و عموم ماده قانونی مربوطه ( ماده 262 ق . کیفر عمومی ) مستفاد می گردد ارتکاب اعمال مذکور در آن ماده در صورتی که مقرون به قصد اضرار یا جلب منافع غیر مجاز با سوء نیت باشد . قابل تعقیب و مجازات است هر چند مالکیت اموال موضوع جرم مشمول ماده فوق بطور اشتراک و اشاعه باشد. بنابراین نتیجه میگیریم هیات عمومی دیوان عالی کشور در رای وحدت رویه تخریب مال مشاعی را جرم دانسته است .
عنصر روانی ( معنوی ) : جرم عمدی: اراده ارتکاب + قصد مجرمانه ( سوء نیت )
رفتار ارادی + علم و آگاهی به نامشروعیت رفتار ارتکابی
شرایط مسئولیت مرتکب جرم ←بلوغ ، علم و آگاهی ارادی باشد ←رشد جزائی
جرم عمدی : ←نتیجه زیان بار
                  ↓استفاده غیر قانونی
جرم تخریب اصولا از جرائم عمدی می باشد بعبارت دیگر مرتکب جرم می بایست دارای اراده ارتکاب یا اختیار انجام اعمال را داشته باشد بعبارت دیگر تخریب مال دیگری بصورت غیر ارادی به دلیل فقدان سوء نیت ، فاقد جنبه کیفری بوده و مرتکب دارای مسئولیت مدنی ( مسئولیت غیر قراردادی ) می باشد .
همچنین مرتکب جرم می بایست دارای سوء نیت مجرمانه باشد در جرم تخریب مرتکب علاوه بر سوء نیت عام می بایست دارای سوء نیت خاص نیز باشد که سوء نیت خاص عبارت است از اینکه مرتکب جرم با اراده آگاهانه به اموال دیگری خسارت وارد کند و نتیجه مجرمانه که در واقع قصد ایراد ضرر یا ورود خسارت به دیگری بوده را داشته باشد . از عباراتی نظیر ( آتش زدن ، تلف کردن ، خراب کردن و سوزاندن ) که در متن مواد قانونی بکار رفته است سوء نیت خاص یا قصد نتیجه که همان اضرار می باشد استنباط می گردد اگر چه جرم تخریب اصولا از جرائم عمدی است ولیکن در برخی موارد خاص به حکم قانون تخریب غیر عمدی اموال جرم تلقی شده است که از جمله مصادیق آن عبارت است از بند الف : ماده 45 ق. حفاظت و بهره برداری از جنگلها
 بند ب : ماده 8 قانون راجع به مجازات اخلال گران در صنایع نفت ایران
جرم تخریب از جرائم مقید می باشد و جرم شروع به تخریب نیز در قانون پیش بینی شده است .
ماده 41 ق.م. اسلامی سابق بحث شروع به جرم به مواد 122 لغایت 124 ق.م.اسلامی جدید تغییر یافته است.


جلسه دهم 10/9/92

سوال : در پرونده کلاسه 92000072 شخص الف بعنوان مالک ساختمان در دست احداث شکایت کیفری علیه شهردار منطقه و مامورین شهرداری نموده و اظهار داشته که نامبردگان مبادرت به تخریب ملک وی نموده اند .نماینده حقوقی شهرداری در دفاع از شکایت و اتهام مطرح شده بیان داشته که شاکی پرونده بدون اخذ مجوز ساخت ( بدون جواز ساختمانی ) بدون رعایت مقررات قانونی مبادرت به احداث بنا نموده است واز آنجا که مامورین شهرداری مکلفند از ساخت و سازها و احداث بنای غیر مجاز جلوگیری نمایند مبادرت به خراب کردن بنای احداثی نموده اند.
الف :آیا هر نوع ویران کردن ، از کار انداختن یا خراب کردن عنوان جرم تخریب محسوب می شود ؟
ب : آیا عملکرد مامورین شهرداری در این پرونده بعنوان جرم تخریب محسوب می شود ؟
ج : آیا شاکی پرونده می بایست ابتدا به دیوان عدالت اداری مراجعه و پس از اثبات تقصیر مامورین شهرداری نسبت به اقامه دعوای کیفری اقدام نماید؟ یا ضرورتی برای مراجعه به دیوان عدالت اداری ندارد؟
د: آیا جرم تخریب مذکور در این پرونده از جرائم قابل گذشت محسوب میشود ؟
ز: در صورتی که در پرونده ایی متهم به اتهام جرم تخریب محکوم شود دادگاه راسا نسبت به پرداخت خسارات و ضرر و زیان وارده در حق شاکی خصوصی حکم صادر خواهدکرد یا خیر ؟ در صورت منفی بودن پاسخ ، شما بعنوان وکیل شاکی چه اقداماتی خواهید نمود؟
در جرائم کیفری اصل بر این است که دادگاهها ضرر و زیان یا خسارات وارده ناشی از جرم رسیدگی میکنند که شاکی وقف مقررات ق.ا.د.م دادخواست ضررو زیان تقدیم نموده باشد البته در جرائم محدودی باشد
عنصر قانونی جرم تخریب را بیان کنید؟
واژه تخریب در لغت عبارت است از خراب کردن ، از کار انداختن و... می باشد برای تحقق جرم تخریب سه عنصر یا رکن ضروری ( قانونی ، مادی ، معنوی ) در پرونده حاضر  عنصر قانونی جرم تخریب وجود دارد زیرا ماده 677 ق.م اسلامی به صراحت این امر پرداخته :
عنصر مادی جرم تخریب نیز در پرونده مطرح شده وجود دارد زیرا از جمله نماینده حقوقی شهرداری نیز صراحتا اقرار به خراب نمودن بنای غیر مجاز نموده است .
عنصر روانی هر جرم عمدی عبارت است از اراده ارتکاب + قصد مجرمانه یا سوء نیت . رفتار و عملکرد مامورین شهرداری بعنوان یک رفتار ارادی محسوب می شود وظیفه مامورین شهرداری ها بر طبق قانون عبارت است از تخریب بنای در حال احداث یا احداث شده در صورتی که مامورین شهرداری صرفا می بایست از احداث بنای غیر قانونی جلوگیری نمایند.
قصد مجرمانه عبارت است از علم به نامشروعیت رفتار ارتکابی .
بنابراین نتیجه میگیریم چنانچه مامورین شهرداری بدون داشتن حکم خاص مبادرت به خراب نمودن بنا نموده باشند شکایت شاکی در دادگاه مورد پذیرش قرار گرفته و حکم بر محکومیت جزائی متهم با متهمان صادر می شود.
چنانچه بعنوان مشاور حقوقی شهرداری مشغول کار باشیم در این قبیل موارد ابتدا موضوع را طی پرونده به کمیسیون ماده 100 اعلام و ارسال و پس از اخذ حکم قطعی تخریب ، مبادرت به تخریب بنای احداثی غیر مجاز می نمائیم.
سوال : چنانچه صاحب ملک در دست احداث ( بدون مجوز قانونی ) شکایت مزاحمت یا ممانعت از حق در دادسرای عمومی علیه مامورین شهرداری مطرح و اظهار داشته باشد که مامورین شهرداری از ورود مصالح ساختمانی ( مانند گچ، آهک بتون ) جلوگیری می نمایند شما بعنوان نماینده حقوقی شهرداری چه دفاعی در مقابل اتهام مذکور بیان می نمایید؟
جواب : با توجه به اینکه از جمله وظایف شهرداری ها جلوگیری از ساخت و ساز غیر مجاز می باشد و مامورین شهرداری نیز وقف مقررات قانونی مبادرت به جلوگیری از حمل مصالح ساختمانی به ساختمان ( ملک ) مربوطه نموده اند لذا اعمال ارتکابی فاقد عنصر روانی جرم می باشد.
نکته : شاکی در پرونده مربوطه به جرم تخریب میبایست دارای مالکیت ( عین یا منفعت ) باشد.
سرقت و کلاهبرداری به موجب قانون دادگاه مکلف به رد مال ناشی از جرم در حق شاکی خصوصی حکم صادر می نماید در جرم تخریب هنگامی دادگاه حکم به ضرر و زیان صادر می نماید که شاکی خصوصی دادخواست ضرر و زیان تقدیم نموده باشد.


جلسه یازدهم 17/9/92

سوال : جرم ورود غیر قانونی به منزل دیگری را شرح دهید؟
جواب : این جرم از جرائم علیه اموال و مالکیت می باشد عنصر قانونی جرم ماده 694 ق.م. اسلامی
عنصر مادی جرم : بصورت فعل مثبت مادی می باشد بدین شرح که مرتکب جرم با رفتار ارادی و توام با رفتار تهدید آمیز وارد منزل دیگری می شود هیچگونه مجوز قانونی یا اذن یا اجازه یا دعوت از سوی صاحب ملک یا صاحب منفعت ندارد .
عنصر روانی جرم : این جرم از جرائم عمدی است بنابراین مرتکب جرم دارای اراده ارتکاب بوده و با قصد مجرمانه یا سوء نیت وارد منزل دیگری می شود مرتکب جرم می بایست دارای شرایط مسئولیت جزائی باشد که این شرایط عبارت است از: بلوغ ، عقل ، اختیار و رشد جزائی میزان مجازات عبارت است از : حبس از شش ماه تا سه سال
البته در صورت وجود جهات تشدید مجازات ، میزان مجازات عبارت است از یک تا شش سال و جهات تشکیل عبارت است از :
الف : هر گاه مرتکبین دو نفر یا بیشتر باشند و حداقل یکنفر از آنها دارای سلاح اعم از سرد یا گرم باشد
ب : چنانچه ورود غیرقانونی به منزل دیگری در ساعات شب واقع شده باشد
سوال : آیا این جرم از جرائم قابل گذشت محسوب میشود؟
جواب : به استناد ماده 104 ق.م.اسلامی این جرم از جرائم قابل گذشت می باشد بنابراین هر گاه در پرونده ای که در مراجع قضائی کیفری مانند دادسرا یا دادگاه عمومی جزائی یا دادگاه تجدیدنظر استان ، شخص الف متهم به جرم ورود غیرقانونی به منزل دیگری باشد در صورت گذشت شاکی خصوصی ادامه رسیدگی متوقف میشود و پس از صدور حکم قطعی نیز اجرای مجازات در هر مرحله ای که باشد متوقف میشود.
سوال: ورود به حیاط یا راهرو یا بطور کلی ورود به مشاعات ملک خصوصی اشخاص آیا از مصادیق جرم ورود به منزل یا مسکن دیگری میشود یا خیر؟
جواب : با توجه به اصل 22 قواساسی که مسکن اشخاص را مصون از تعرض دانسته است و با توجه به ماده 694 ق.م.اسلامی از فصل 26 ق. مذکور که منزل و مسکن اشخاص را مصون از تعرض اعلام داشته و برای هتک حرمت منازل مجازات تعیین نموده لذا ورود به حیاط و راهرو و بطور کلی ورود به مشاعات ملک خصوصی اشخاص جرم محسوب میشود بنابراین هنگامی یک شخص بیگانه میتواند وارد منزل دیگری شود که از سوی مقامات قضائی و یا از سوی صاحب منزل اجازه و اذن ورود به منزل را داشته باشد.
سوال : جرم مزاحمت یا ممانعت از ملکی که توسط مقامات قضائی رفع توقیف شده را شرح دهید؟
هر گاه شخص الف دادخواستی به طرفیت شخص ب تقدیم ودر خصوص ممانعت از حق یا مزاحمت یا خلع ید اقامه دعوای حقوقی نموده باشد و دادگاه حقوقی پس از رسیدگی نهایتا حکم قطعی مبنی بر خلع ید خوانده از مال غیر منقول یا مبنی بر رفع مزاحمت یا رفع ممانعت از حق صادر شده و حکم به مرحله اجرا در آمده باشد.
چنانچه پس از اجرای حکم مجددا محکوم علیه اقدام به تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق بنماید در اینصورت جرم مزاحمت یا ممانعت از ملک تحقق یافته است و مجازات مرتکب عبارت است از شش ماه تا دو سال حبس و رفع تصرف. این جرم از جرائم عمدی است و مرتکب جرم می بایست دارای اراده ارتکاب و قصد مجرمانه باشد.بنابراین هر گاه پس از صدور حکم توسط دادگاه حقوقی مبنی بر رفع تصرف عدوانی و تحویل آن به صاحب ملک چنانچه صاحب ملک اقدام به انتقال ملک به شخص ثالثی بنماید و محکوم علیه پرونده حقوقی مجددا اقدام به تصرف ملک نماید بازهم در اینصورت جرم مذکور محقق شده است زیرا نقل و انتقال ملک تاثیری در قضیه ندارد و مالک جدید قائم مقام مالک قبلی محسوب میشود.
سوال : آیا تحقق این جرم مستلزم قلع و قمع بنا و اشجار مستحدثات است یا خیر؟
جواب : هرگونه  قلع و قمع بنا اشجار و مستحدثات چنانچه بدون مجوز قانونی و توام با سوء نیت باشد جرم جداگانه ای محسوب میشود ( جرم تخریب ) بنابراین اجرای احکام فقط محل مورد تصرف  را از اختیار محکوم علیه خارج نموده و به محکوم له تحویل نموده است چنانچه بعد از اجرای حکم ، محکوم علیه دادنامه حقوقی صرفا اقدام به تصرف اقدام به تصرف محل بنماید جرم مربوطه محقق شده است.
سوال : چنانچه تصمیمات و آرای هیئت های هفت نفره واگذاری زمین توسط دیوان عدالت اداری نقض شده باشد ، آیا تصرفات اشخاصی که موجب آن تصمیمات اقدام نموده بودند بعنوان تصرف عدوانی محسوب میشود یا خیر؟
جواب : جرم تصرف عدوانی محقق نشده است زیرا مرتکبین فاقد قصد مجرمانه بوده و جرم تصرف عدوانی از جرائم عمدی می باشد البته چنانچه پس از این واگذاری ها احکامی از مراجع قضائی مبنی بر خلع ید متصرفین سابق صادر شود و به مرحله اجرا در آید و متصرفین سابق مجددا اقدام به تصرف ملک نمایند در اینصورت جرم مذکور تحقق یافته است.
سوال : رسیدگی به جرائم هتک حرمت منازل و اموال غیر را شرح دهید؟
جواب : طبق تبصره 1 ماده 690 ق.م.اسلامی رسیدگی به جرائم فوق الذکر خارج از نوبت بعمل می آید و مقام قضائی با تنظیم صورت مجلس دستور متوقف ماندن عملیات متجاوز تا صدور حکم قطعی را صادر خواهد نمود و با توجه به وجود دادسراهای عمومی و انقلاب مقامات قضائی دادسرا نیز می توانند دستور متوقف ماندن و جلوگیری از ادامه تصرفات را صادر نماید
سوال : آیا برای اجرای تحقق جرم تصرف عدوانی ضرورت دارد که شاکی نسبت به محل موضوع جرم مالکیت داشته باشد؟
جواب : با توجه به نحوه انشاء ماده 690 ق.م اسلامی شاکی میبایست مالکیت نسبت به محل داشته باشد تا شکایت کیفری قابل پذیرش و رسیدگی باشد البته دعوای حقوقی تصرف عدوانی نیازی به احراز مالکیت شاکی نمی باشد.
مساله : هرگاه شخص الف شکایتی مبنی بر اینکه شخص ب اقدام به تصرف عدوانی زمین او نموده و مبادرت به احداث بنا یا کاشت زراعت یا درختکاری نموده است اولین تحقیقی که مقام قضائی میبایست از شاکی انجام دهد را بیان کنید؟
اولین اقدام باید از شاکی تحقیق شود در خصوص محل مورد شکایت مالکیت دارد یا خیر اگر دلایل داشت رسیدگی میشود و اگر مالکیت نداشت در دادگاه حقوقی بررسی میشود.
جلسه دوازدهم
سوال : الف : آیا تصرف جهیزیه توسط شوهر بعنوان جرم خیانت در امانت جرم محسوب میشود یا خیر؟در صورت جرم نبودن دلیل آن را بیان کنید؟
در صورت جرم بودن نوع جرم و مجازات آنرا بیان کنید؟
در خصوص مسئله جهیزیه و تصرف شوهر در جهیزیه ای که همسرش آورده و بین زن و شوهر اختلافاتی بوجود آمده و در عین حال رابطه زوجیت برقرار می باشد شوهر اموال را از دسترس خارج نمود ( دعوی حقوقی : استرداد جهیزیه )
( مطالبه نفقه ← جرم ترک انفاق )
الف : در این رابطه دو نظریه وجود دارد برخی از حقوقدانان عقیده دارند هنگامی که زن اموالی را بعنوان جهیزیه به خانه شوهر می آورد شوهر با امضا لیست مربوطه به جهیزیه ، سپردن آن اموال را را نمی پذیرد بلکه در واقع می پذیرد که این اموال  جهیزیه است نه اینکه اموال به او سپرده می شود طبق این نظریه تصرف شوهر در این اموال خیانت در امانت محسوب نمیشود
اداره حقوقی قوه قضائیه احضار داشته است ، شوهر در این حالت نسبت به جهیزیه بعنوان امین محسوب نمیشود و رسید او در حین تحویل جهیزیه در واقع حاکی از حمل آن به منزل شوهر می باشد نه بعنوان امانت لذا تصرفات شوهر در جهیزیه فاقد عنوان مجرمانه می باشد.
البته بنظر می رسد از دیدگاه حقوق مدنی ، حقوق مدنی زن یا زوجه هر زمانی می تواند جهیزیه خود را مسترد نماید و در این خصوص دادخواستی به خواسته استرداد جهیزیه به طرفیت خوانده شوهر به دادگاه مدنی خاص یا خانواده تقدیم که در این زمینه پرونده های زیادی در خصوص استرداد جهیزیه در دادگستری وجود دارد و حکم به نفع خواهان صادر میشود.
نظریه دوم : برخی از حقوقدانان عقیده دارند امضاء شوهر در لیست مربوطه به جهیزیه به معنای تحویل گرفتن آن می باشد ، بعبارت دیگر اموال به شوهر سپرده میشود ودر عرف به این معنا می باشد.
بنابراین طبق نظریه دوم تصرف شوهر در جهیزیه از آنجائی که اموال به او میشود بعنوان جرم محسوب میشود و امانت یا رابطه امانی بر اساس عرف یا مبنای عرفی می باشد در ماده 674 ق.م.اسلامی جرم خیانت در امانت  بیان شده است از آنجائی که تصرف شوهر در تصرف جهیزیه منجر به ضرر همسر می شود به نظر می رسد نظریه دوم که رفتار ارتکابی را جرم تلقی نموده است با واقعیت اجتماعی سازگاری بیشتری داشته است .
سوال : آیا از بین بردن و حیف و میل نمودن جهیزیه توسط شوهر بعنوان جرم محسوب میشود یا خیر ؟ ( به فرض عمد )
ماده 677 ق.م اسلامی جرم تخریب را بیان نموده است بنابراین عنصر قانونی جرم تخریب ماده 677 ق. م. اسلامی می باشد عنصر مادی جرم تخریب : بصورت رفتار مثبت مادی می باشد که عبارت است از : از بین بردن اموال دیگری اعم از اموال منقول یا غیر منقول اعم از کل اموال یا قسمتی از اموال
عنصر روانی جرم تخریب : عبارت است از رفتار ارتکابی مرتکب جرم ( اراده ارتکاب ) توام با قصد مجرمانه یا سوء نیت با توجه به اینکه در نظام حقوقی ما اصل استقلال اموال زوجه پذیرفته شده است لذا هر گاه شوهر عمدا اقدام به از بین بردن اموال یا وسائل مربوط به زوجه اعم از جهیزیه یا غیره بنماید رفتار ارتکابی جرم تخریب محسوب میشود.
این جرم از جرائم قابل گذشت بوده و بمنظور تعقیب و شروع رسیدگی می بایست شاکی اقدام به شکایت نماید مجازات 6 ماه تا 3 سال حبس ( طبق ماده 104 موارد قابل گذشت )
جرائم رایانه ای قانون جرائم رایانه ای در 56 ماده در تاریخ 5/3/1388 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در روزنامه رسمی مورخ 17/4/1388 منتشر شده است بموجب ماده 55 این قانون مقرر گردید شماره مواد 1 تا 54 قانون بعنوان مواد 729 تا 782 ق.م. اسلامی بخش تعزیرات با عنوان فصل جرائم رایانه ای منظور و شماره ماده 729 به شماره 783 اصلاح گردید.
سوال : جرم دسترسی غیر مجاز به سامانه های رایانه ای بعنوان جرم محسوب می شود یا خیر مجازات و عناصر تشکیل دهنده آنرا ذکر کنید؟
ماده 729 ق.م.اسلامی ( ماده 1 ق جرائم رایانه ای ) مقرر داشته است هر کس بطور غیر مجاز به داده ها یا سامانه های مخابراتی یا رایانه ای که بوسیله تدابیر انتیتی حفاظت شده است ، دسترسی یابد به حبس از نود ویک روز تا یکسال یا جزای نقدی از پنج میلیون ریال تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
سوال : جرم شنود غیر مجاز را شرح دهید؟
ماده 730 ق.م. اسلامی ( م 2 ق. جرائم رایانه ای ) مقرر میدارد هر کس بطور غیر مجاز محتوای در حال انتقال غیر عمومی در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا امواج الکترو مغناطیسی یا نوری را شنود کند به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون ریال تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد طبق ماده 781 ق. م.اسلامی میزان جزای نقدی این قانون ( جرائم رایانه ای ) هر سه سال یکبار بر اساس نرخ تورم رسمی که طبق بانک مرکزی اعلام میشود باپیشنهاد رئیس قوه قضائیه و تصویب هئیت وزیران قابل تغییراست
سوال : جرائم سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانه را شرح دهید ؟

م 12 ق. ج . رایانه ای و 13 محو جعل


جلسه سیزدهم


به استناد م 741 ق.م. اسلامی و 12 ق جرائم رایانه ای :

بند اول : هر گاه شخصی بطور غیر مجاز از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی
بند دوم : با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن یا تغییر یا محو یا ایجاد کردن یا متوقف کردن دادهها یا مختل کردن سامانه
بند سوم : ( نتیجه ) وجه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازاتی برای خود یا دیگری تحصیل کند
مجازات : عبارت است از حبس از 1 تا 5 سال یا جزای نقدی از 20 میلیون ریال تا 100 میلیون ریال یا هر دو مجازات و رد مال تحصیل شده به صاحب آن
سوال : جرم کلاهبرداری را تعریف کنید؟
 با توجه به اینکه یکی از شایع ترین و رایج ترین جرم در کشورها جرم کلاهبرداری میباشد مرتکبین جرائم از راههای بسیار متنوع و شیوه های بسیار متفاوت برای تحقق این جرم استفاده میکنند از جمله ساده ترین تعریفی که :
1 – توسل به وسایل متقلبانه و بردن مال غیر
2 – بردن مال غیر با انجام مانورهای متقلبانه
قانونگذار در ماده 1 ق. تشدید مجازات کلاهبرداری 1367 مصوب تشخیص مصلحت نظام بیان داشته است:
بند اول : هر گاه شخصی ( هر شخصی ) از راه حیله و تقلب
مردم را به وجود شرکتها یا تجارت خانه ها یا  کارخانه ها یا موسسات موهوم یا به داشتن اموال و اختیارات واهی فریب دهد یا به امور غیر واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش آمدهای غیر واقع بترساند یا اسم یا عنوان مجعول اختیار کندو به یکی از وسایل مذکور یا وسایل تقلبی دیگر وجوه یا اموال یا اسناد یا حواله جات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آنها تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد کلاهبرداری محسوب میشود.
عنصر قانونی م . 1 ق. تشدید مجازات کلاهبرداری
بسیاری از رفتارهایی که در ماهیت بعنوان کلاهبرداری می باشد قانونگذار تحت عنوان جرائم دیگری نامگذاری نموده است مانند قانون راجع به انتقال مال غیر
عنصر مادی به صورت رفتار مثبت می باشد که موارد ذکر شده در ماده یک جنبه تمثیلی دارد از جمله فریب دادن اشخاص مال باخته به وجود شرکتها یا به وجود تجارتخانه ها یا بوجود کارخانه ها یا بوجود داشتن اموال و اختیارات واهی و...
عنصر روانی یا معنوی این جرم از جرائم عمدی است و مرتکب جرم می بایست دارای رفتار ارادی توام با قصد مجرمانه باشد بعبارت دیگر مرتکب جرم میبایست قصد بردن اموال دیگری را داشته باشد و موفق به انجام نیز بشود به عبارت دیگر این جرم از جرائم مقید به وصول نتیجه است.
میزان مجازات : مجازات جرم کلاهبرداری ساده عبارت است از 1 تا 7 سال حبس و جزای نقدی معادل مال مورد کلاهبرداری و استرداد مال به صاحبش
سوال : شخص الف با امیدوار نمودن شخص ب اظهار میدارد که چنانچه شخص ب سند مالکیت خانه اش را بنام شخص الف منتقل نماید با توجه به ارتباطاتی که با بانکها دارد مبلغ 200 میلیون تومان وام کم بهره دریافت می نماید شخص ب با اعتماد به شخص الف نسبت به انتقال سند ملک خود بنام ب اقدام می نماید و شخص ب بعد از دریافت وام بانکی و یا بدون دریافت وام بانکی مبادرت به انتقال ملک به شخص ج یا اشخاص دیگر می نماید در اینصورت با توجه به اینکه خریداران ( انتقال گیرندگان ) بعدی ملک با حسن نیت معامله واقعی نموده اند و سند ملک بطور رسمی بنام آنان منتقل شده است نحوه استرداد مال را مشخص کنید؟
( به اندازه مال مورد تحصیل باید جزای نقدی بدهد )
( معادل مال مورد کلاهبرداری )
در صورتی که استرداد مال از نظر فیزیکی و یا از نظر حقوقی غیر ممکن باشد در اینصورت محکوم علیه می بایست مثل یا قیمت مال مورد کلاهبرداری را یکی از کارهای دولتی یا مشاغل عمومی مشغول کار باشد و به اعتبار موقعیت شغلی خود کلاهبرداری نماید در اینصورت مجازات حبس از 2 تا 10 سال و انفصال ابد از خدمات دولتی یا عمومی و جزای نقدی معادل مال مورد کلاهبرداری و رد اصل مال به صاحبش محکوم می شود .
حداقل مجازات در جرم کلاهبرداری یکسال حبس می باشد.